Najmniejsze zoo

Braniewo słynie z najmniejszego w Polsce ogrodu zoologicznego. Nie jest to przy tym nic w rodzaju mnożących się ostatnio w kraju zagród z danielami i emerytowanymi dzikami. To małe, autentyczne zoo z egzotycznymi zwierzętami. Ogród Zoologiczno-Botaniczny w Braniewie powstał w latach 1955-1960. Znajduje się na terenie dawnej fosy miejskiej, niemal w centrum miasta. W czasach jego świetności zamieszkiwało tu około 200 gatunków zwierząt, a zoo corocznie odwiedzało 20 tys. osób. Dziś Ogród to nadal atrakcja, która cieszy się dużą popularnością. Godna uwagi jest unikalna roślinność: miłorząb japoński, tulipanowiec amerykański, dąb piramidalny, różaneczniki, magnolie, forsycje, czeremchy,jałowce, świerki, tuje. Miłośnicy zwierząt spotkają w braniewskim zoo m.in.: lamę, konia Przewalskiego, owcę grzywiastą anui, małpki, tygrysy syberyjskie, niedźwiedzia himalajskiego i brunatnego, papugi, świnki morskie, króliki, pawie, bażanty, osiołka, jaki oraz łabędzie.Ogród jest otwarty od 1 maja do 30 września, w godz. 10.00-18.00

Dom Prowincjalny Zgromadzenia Sióstr św. Katarzyny

W 1571 r. powstało w Braniewie Zgromadzenie Sióstr Katarzynek założone przez Reginę Prottman (beatyfikowaną przez papieża Jana Pawła II w 1999 r.) Obecny dom zgromadzenia – neogotycki klasztor Regina Coeli wybudowany w latach 1904-1906 – znajduje się przy ulicy Moniuszki

Hospicjum dla konwertytów

Hospicjum dla konwertytów powstało z fundacji biskupa Teodora Potockiego. Barokowy parterowy, czteroskrzydłowy budynek z niezadaszonym, kwadratowym dziedzińcem, wzniesiony w 1719 r., pełnił później funkcję przytułku dla starców. W elewacji frontowej warto zwrócić uwagę na kartusz z herbem Pilawa pod kapeluszem kardynalskim, zawierający też inicjały fundatora hospicjum i datę fundacji.

Kościół św. Katarzyny

Gotycki, ceglany kościół realizowano etapami w latach 1343-1442. Świątynia jest halowa, trójnawowa, sześcioprzęsłowa, założona na planie wydłużonego prostokąta, orientowana. Zniszczona w 1945 r., została odbudowana w latach 1975-1981.Ogrom kościołaświadczy o roli jaką w przeszłości odegrało Braniewo i o zamożności jego mieszkańców w minionych wiekach.Kościół jest miejscem kultu błogosławionej Reginy Protman, urodzonej w Braniewie w 1552 roku, założycielki największego na Warmii Zgromadzenia Sióstr Świętej Katarzyny.

Wieża bramna

Z nieistniejącego już zamku biskupiego z XIII w. pozostała jedynie trzykondygnacyjna gotycka wieża wzniesiona na przełomie XIII i XIV w. na planie kwadratu, która pierwotnie łączyła zamek z przedzamczem

Pozostałości obwarowań

Pozostałości murów obronnych (XIV w.): fragmenty baszt, wieże.

Krótka Historia Miasta:

Braniewo ma ponad 700-letnią historię. Było pierwszą stolicą Warmii i siedzibą biskupów warmińskich. Starszym bardziej jednak kojarzy się z warzonym tu jeszcze niedawno piwem. A niektórym także ze służbą wojskową.

Braniewo (pol. Brunsberga, niem. Braunsberg) to najstarsze miasto warmińskie, położone na obu brzegach Pasłęki, w pobliżu ujścia do Zalewu Wiślanego. Braniewo założono w 1254 roku na miejscu staropruskiego grodu Brusebergue.

Braniewo już od XIV w. było członkiem Hanzy oraz jedynym warmińskim portem morskim. Było też pierwszą siedzibą biskupów warmińskich i kapituły warmińskiej (do 1370 roku).

W późniejszym okresie Braniewo słynęło z jezuickiego Colegium Hosianum założonego przez biskupa Stanisława Hozjusza w 1565. W tym czasie Braniewo było ważnym ośrodkiem szkolnictwa i kultury.

W czasach wojen szwedzkich miasto wielokrotnie niszczone i grabione. W 1772 roku włączone do Prus.

Do końca XVIII w. w Braniewie funkcjonował port. handlowy. W 1852 r. w Braniewie otwarto pierwszą w Prusach linię kolejową na odcinku Braniewo-Kwidzyn.

W 1945 r. Braniewo zostało zniszczone (w 85%) i splądrowane przez Armię Radziecką. Stare miasto po wojnie nie zostało odbudowane.

Na terenie gminy Braniewo znajdują się dwa rezerwaty: „Ostoja Bobrów” na rzecze Pasłęce i Rezerwat Torfowiskowy brzozy niskiej „Cielętnik” oraz obszary chronione rzek Banówki i Pasłęki

Warto jeszcze zobaczyć w Braniewie:
  • Kaplica św. Rocha, ul. Olsztyńska
  • Kościół parafialny p.w.św. Antoniego, zbudowanym w 1830-38, trójosiowy, późno klasycystyczny.
  • Kościół p.w.św. Trójcy obecnie kościół bizantyjsko-ukraiński wybudowany w początku XVI,
  • Baszta, pl. Wolności
  • Kościół parafialny p.w.św. Krzyża – budowany 1722-1747, barokowy, orientowany, założony na planie krzyża greckiego
  • Cerkiew prawosławna pw. Przemienienia Pańskiego przy ul. Wspólnej (dawna kaplica ewangelicka – od 1949 r. cerkiew prawosławna).